Nhân chuyện này nói chuyện kia

Đà Nẵng mới có vụ anh kia đánh chị kia tè le trong quán bánh xèo.

Gì thì gì, đánh người là sai rồi, chuyện không cần nói nữa. Có chăng, đánh hơi nặng tay, chắc cũng có máu côn đồ. Mà, bố là đại tá quân đội về hưu, chú là trung tá công an đương chức kia đấy.

Lại nhiều người chê cái chị bị đánh, cũng hàm hồ hàm chứa chả vừa chi. Chắc chẳng mấy sai. Thôi thì có người mang bom lại có người đốt nó thời mới nổ. Chuyện thường ngày ở xứ lúa nước, tưởng cũng không cần nói nữa.


Nhưng có một chuyện khác, cũng như cơm bữa, mà mọi người chưa nói tới. Ấy là văn hoá xếp hàng. Chút văn minh tối thiểu cũng không, bảo sao. Cứ đến nơi công cộng khắc rõ.

Có lần, hắn gặp ở sân bay Côn Đảo. Ở ta, sân bay đã là chốn văn minh. Người trông cũng sang trọng. Vậy mà chen ngang không chút ngượng ngùng. Chẳng vội vàng đi đâu được. Cũng chẳng đông đúc gì cho cam. Vấn đề nữa là, nhân viên sân bay vẫn cứ thế phục vụ dù chuyện xảy ra ngay trước mắt. Giá chủ quán bánh xèo kia để ý một chút đến khách hàng của mình, thì, đã không đến nỗi.


Ấy, thời, ở ta nó thế ...

Xung đột

Chẳng cần phải là một nhà tiên tri để biết rằng bất cứ vấn đề gì xảy ra ở xứ này đều gây xung đột. 9 người 10 ý. Nhưng mau quên. Ba bữa là cứt trâu hoá bùn. Cứ gì một chương trình Ký ức Hội An.

Người ta tranh cãi về tính lịch sử không chính xác. Thì, dân tộc này đã bao giờ coi trọng lịch sử đâu. Một đất nước dạy trẻ em nói dối từ trong nôi.

Người ta nói về xây dựng phá vỡ cảnh quan môi trường. Thì, thực ra đây là bài toán lựa chọn, mà, dân tộc này chưa bao giờ thèm giải. Chỉ quen thuận tay dắt trâu. Người sống nghèo cho khoẻ, kẻ quyết giàu để chết.


Cuối cùng, đất nước thành miếng mồi ngon cho các nhóm lợi ích.

Đời

Không biết có số liệu nghiên cứu chính xác nào không, nhưng ở nước ta vẫn tính một đời là khoảng 25 năm. Ví dụ thế hệ bạn là đời thứ 16 của dòng họ thì nghĩa là ông tổ của bạn đã đến lập nghiệp tại nơi được xem là quê quán của bạn chừng 400 năm trước.

Hắn, đến làm việc, và sinh sống ở thành phố này vừa được 25 năm. Ngày mới vào công ty, hắn dự đám cưới đồng nghiệp. Và, hôm nay, đám cưới con gái của anh. Hihi.

Sự thật tương đối

Ngày mới đi du học về, hắn đã khá bất ngờ trong một cuộc tranh luận với cậu em. Góp ý cho bà chị xây nhà mới, hắn đề xuất làm sao cho cuộc sống thuận tiện. Sau nhiều tranh cãi, cậu em đưa ra một ý kiến khiến hắn ... đứng hình: nhưng không ai làm như thế cả.

Sau này, hắn có cô cháu làm việc ở bệnh viện. Tuy cuộc sống khá khó khăn, nhưng cô cháu không muốn làm như người ta: ăn cắp thuốc. Vấn đề là, điều đó làm cho mọi người nghi ngại. Cuộc sống trở nên vô cùng nặng nề.

Gần đây có vụ việc cô giáo không giảng bài trong suốt một học kỳ. Có thể hiểu mọi người đều biết nhưng không ai nói ra. Cho đến khi một em học sinh nói ra, vụ việc mới vở lỡ. Và kết quả là, không phải cô giáo nọ, mà chính em học sinh mới trở nên ... khó sống.


Đọc sách (gọi là) sử của nước nhà, hay hồi ký của các yếu nhân (vốn đầy rẫy sau những biến động không ngừng của thời cuộc), thường không thiếu những "sự thật" nhiều người biết nhưng bị mặc tình bôi nhọ mà không ai lên tiếng.

Hắn, rùng mình với nền giáo dục kiểu "khi cháu vâng lời cháu biết bà vui".

Ở nước ta, sự trung thực, lịch sử, và cả số liệu khoa học không phải là những chân lý. Sự thật chỉ là tương đối, theo hệ quy chiếu đương thời. Rốt cuộc, cả dân tộc cứ đi lòng vòng, không biết ngày hôm qua mình đã ở đâu, và ngày mai, cũng bất định như thế ...

Tình cờ

Hồi lâu, hắn đã từng có những ngạc nhiên đầy thú vị khi thấy các quảng cáo hay kết quả tìm kiếm trên mạng internet đáp ứng đúng goût của mình. Sau dần dần biết rằng đó chẳng phải tình cờ.

Gần đây, Fb đang phải đối mặt với vụ việc làm lộ thông tin người dùng. Thì dường như đó là chuyện ở đâu kia, chứ với những cuộc đời vô giá trị như của hắn chẳng có gì đáng nói.

Ấy chưa kể kiểu khai thác thông tin cá nhân như Google, khác nào cơm bưng nước rót đến tận miệng, còn khiến những kẻ như hắn thấy thuận tiện nữa là khác.

Chẳng hạn, mỗi lần hắn vào Youtube thì thấy hiện sẵn mấy bài hát từ những năm 80 của thế kỷ trước, hay một vài đoạn video về dăm đề tài kỹ thuật mà hắn quan tâm.

Bởi thế, chiều nay, khi thấy Youtube "là lạ", hắn mới phát hiện ra vì lý do nào đó trình duyệt đã không log hắn in, hihi. Bèn, tò mò dạo dạo chút.

Nhìn thấy một bộ phim, thậm chí với tên tiếng Việt nên không biết phim gì. Nhưng quyết định xem vì có Jason Statham đóng, hehe. Trong phim có một nữ nhân vật phụ rất bắt mắt. Bên dưới thậm chí còn có một bạn comment rằng xem phim mà chỉ thích những đoạn có nhân vật đó xuất hiện, hehe.

Hắn cũng không nén nổi tò mò nên search thử về nữ diễn viên đó sau khi xem phim. Buồn cười, lại tìm ra một bài viết vì sao nữ diễn viên đó ... không đóng phim nữa. Hoá ra sự nghiệp của cô không được như ý. Đến nỗi cô được trao giải ... vai phụ tệ nhất ... cho chính phim mà hắn vừa xem ...

Dù sao, đáng mừng là cuộc sống của cô về sau vẫn tốt đẹp.


And, anyway, hắn vẫn thích phim đó (dù điểm đánh giá cực thấp). Thế mới tài.

Sai đúng đúng sai

Xưa người tàu có câu chuyện sai mà đúng. Lại có câu chuyện đúng mà sai. Những câu chuyện này hắn đều đã từng kể.

Nay xứ ta có chuyện sai (của thầy cô giáo) thì được phép và đúng (của học sinh) thì không được phép. Ấy xem như là tuyên ngôn của ngành dục nước nhà vậy.

Hahaha huhuhu ...


Sent from my iPhone

Tầm chương trích cú

Lâu lâu có ngày rảnh rỗi, thử tầm chương trích cú chơi.

Nhớ hồi còn đi học, hắn (giờ nói ra có người ngạc nhiên?!) có một quyển sổ, tỉ mẩn ngồi chép lại những câu danh ngôn yêu thích. Ngày nay mạng mẽo tràn lan, thứ ấy không còn là của hiếm. Thường khi lướt web, thấy qua câu nào hay hay, hắn cũng để lại một cái like, nhưng thực tình không quá chú trọng như xưa. Hẳn vì tuổi tác đến trên đầu? cùng những sạn chai tích luỹ được?!

Chỉ khi rảnh rỗi, mới dừng chân lưu tâm đôi chút. Nhân thấy trên diễn đàn Cộng đồng đọc sách Tinh Hoa, có bạn admin giới thiệu cuốn sách Margaret Thatcher Hồi ký bà đầm thép như vầy:

Margaret Thatcher là nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử hơn 250 năm của Anh. Bà nổi tiếng với mệnh danh là “Người đàn bà Thép” vì sự cứng rắn và mạnh mẽ của mình. Câu chuyện sau đây thể hiện một tính cách và phần nào thể hiện con người của bà.

Tháng 2/1975, lần đầu tiên Thatcher được chọn làm lãnh tụ đảng Bảo Thủ. Bà cho gọi Ronald Miller, người chuyên viết diễn văn cho người tiền nhiệm là Edward Heath (Thủ tướng Anh giai đoạn 1970-1974). 

Trong không khí nghi ngờ lẫn nhau của buổi làm việc đầu tiên, Miller được yêu cầu soạn bài diễn văn cho một cuộc họp chính trị ngày hôm sau. Một lúc sau, Miller quay lại đọc bài diễn văn vừa viết cho Thatcher nghe. 

Bài diễn văn kết thúc bằng một câu trích dẫn:

Bạn không thể mang lại sự thịnh vượng bằng cách khuyến khích tính tằn tiện.

Bạn không thể giúp kẻ yếu trở nên vững mạnh bằng cách tàn phá kẻ mạnh.

Bạn không thể giúp những người nhỏ bằng việc chia cắt kẻ lớn.

Bạn không thể giúp người làm công ăn lương bằng cách tiêu diệt kẻ trả lương.

Bạn không thể nuôi dưỡng tình bằng hữu khi khuyến khích lòng hận thù giai cấp.

Bạn không thể giúp người nghèo bằng cách triệt hạ kẻ giàu.

Bạn không thể thiết lập nền an ninh bền vững trên số tiền đi vay.

Bạn không thể thoát khỏi sự phiền muộn khi tiêu nhiều hơn số tiền bạn kiếm được.

Bạn không thể tạo dựng ý chí và lòng can đảm nếu lấy đi óc sáng kiến và tính độc lập của con người.

Bạn không thể mãi mãi cứu giúp mọi người nếu làm thay cho họ những điều mà họ có thể và lẽ ra phải tự làm lấy”.

Thatcher lặng thinh nghe Miller đọc bài diễn văn. Khi kết thúc, bà cũng không nói một lời nhưng ngồi xuống lấy một tờ giấy trong túi viết vài chữ rồi đưa cho Miller. 

Mảnh giấy viết “Tôi sẽ không bao giờ đi bất kỳ đâu mà không cầm theo bài phát biểu này”.

Nguyễn Cảnh Bình dịch,
Báo Quốc tế, 2004.

Như thường lệ, hắn định để lại một like rồi đi, nếu không nhìn thấy một comment phía dưới thế này:

Chau Pham Đoạn này có vẻ không đúng lắm. Hồi ký của John Millar (Millar chứ không phải Miller) viết hoàn toàn khác. Nếu sự thực như thế này thì Thatcher tầm thường quá.

Mới chỉ một đoạn ngắn mà anh Bình đã phóng tác ra thế này thì mình cũng hơi quan ngại về cuốn sách 1000 trang do anh xuất bản.

Sau khi có bạn thắc mắc về sự "tầm thường" được nhắc đến, thì hắn thấy lời giải thích cũng rất hay:

Chau Pham Khá nhiều sách viết về Thatcher đã kể lại sự tích này. Theo lời Millar, khi được Thatcher đặt hàng viết diễn văn, đến đoạn cuối ông bị bí, nên đã kết thúc bằng một đoạn trích nổi tiếng của Lincoln.

Khi gặp nhau, Thatcher yêu cầu Millar đọc cho mình nghe bài diễn văn. Millar đọc xong, Thatcher im lặng rất lâu. Millar nghĩ đó là vì bà không hài lòng với bài viết của mình. Thatcher lẳng lặng lấy trong túi ra một tờ giấy, đưa cho Millar xem, trên đó chính là những câu của Lincoln mà ông vừa đọc. Bà nói rằng "Trước nay tôi luôn mang nó theo người."

Rõ ràng tầm của Thatcher trong version này cao hơn hẳn version trước.


Hắn không có đủ căn cứ, và thực ra cũng không có ý định tìm hiểu về "tầm" của bà đầm thép trong vụ này. Điều khiến hắn quan tâm hơn là, nguyên văn của mấy câu rất hay ho ở phía trên. Không tìm được bài diễn văn của bà thủ tướng có kết thúc hay chứa những câu như vậy. Thử tìm qua về Sir Ronald Millar (Millar, không phải Miller, và Ronald, không phải John) thì thấy được đoạn này:

The first speech he wrote for her contained the Abraham Lincoln quote ''you cannot help the poor by destroying the rich'', and when he handed it to her she opened her handbag and showed him that she always carried the quote around with her.

Chính là phiên bản của bạn Chau Pham. Nhưng những câu hắn muốn tìm thì chỉ nhõn một. Rất may là có dữ kiện về Lincoln.

Hoá ra, trích dẫn được cho là của tổng thống Lincoln này, được dẫn lại khá nhiều. Ví dụ trên goodreads:

“You cannot help the poor by destroying the rich. You cannot strengthen the weak by weakening the strong. You cannot bring about prosperity by discouraging thrift. You cannot lift the wage earner up by pulling the wage payer down. You cannot further the brotherhood of man by inciting class hatred. You cannot build character and courage by taking away people's initiative and independence. You cannot help people permanently by doing for them, what they could and should do for themselves.”

― Abraham Lincoln

Song, xem kỹ dường như hơi ... thiếu!? Bèn thử tìm tiếp thì thấy một bài báo khá thú vị trên tờ The Washington Post, được viết từ năm 1992, trong đó tác giả cho rằng tổng thống Ronald Reagan đã nhầm khi trích dẫn những lời mà Lincoln ... chưa từng nói.

"What they truly don't understand," Reagan said, "is the principle so eloquently stated by Abraham Lincoln: 'You cannot strengthen the weak by weakening the strong. You cannot help the wage-earner by pulling down the wage-payer. You cannot help the poor by destroying the rich. You cannot help men permanently by doing for them what they could and should do for themselves.' "

Tác giả bài báo chỉ ra, đây chỉ là 4 điều (2, 4, 5 và 10) trong 10 điều "The Industrial Decalogue: Ten Don'ts," của William J. H. Boetcker!

Lần này hắn tìm thấy:

The Rev. William John Henry Boetcker was a Presbyterian minister and notable public speaker who served as director of the pro-employer Citizens' Industrial Alliance, a position he held when, in 1916, he produced a booklet of nuggets from his lectures. Boetcker's collection of maxims eventually crystallized as the list of ten now-familiar entries (variously known as the Industrial Decalogue, the Ten Don'ts, the Ten Cannots, Ten Things You Cannot Do, or the "American Charter"). His axioms are:
• You cannot bring about prosperity by discouraging thrift.
• You cannot strengthen the weak by weakening the strong.
• You cannot help little men by tearing down big men.
• You cannot lift the wage earner by pulling down the wage payer.
• You cannot help the poor by destroying the rich.
• You cannot establish sound security on borrowed money.
• You cannot further the brotherhood of man by inciting class hatred.
• You cannot keep out of trouble by spending more than you earn.
• You cannot build character and courage by destroying men's initiative and independence.
• You cannot help men permanently by doing for them what they can and should do for themselves. 



Thú thực, không định bàn về "của ai", chỉ là cuối cùng đã tìm ra đủ 10 câu tiếng Anh được anh Nguyễn Cảnh Bình dịch ở phía trên (với câu số 7 được đẩy lên trước 2 câu).

Chuyện đến đây là hết. Hehe.


Nói thêm (như chuyện đã viết xong, mà lòng vẫn còn muốn nói thêm, hihi): Mạnh tử có câu "Tận tín thư tắc bất như vô thư". Nếu đem áp dụng vào việc đọc sách sử Việt thì đúng lắm. Lão già nơi núi kia từng than rằng, ôi một dân tộc mù mờ sử của chính mình ...

Xui

Hồi lẩu hồi lâu hắn có đọc được ở đâu đó rằng con người có 3 đường sinh học biến đổi theo chu kỳ hình sin (đường thể chất, trí tuệ, tình cảm chi đó). Nếu 3 đường này cắt nhau tại một điểm thì thời điểm đó là khoảng thời gian rất xấu, xui xẻo, làm gì cũng không xong, ...

Sau hắn dùng iPad đời đầu, mới đầu cũng jail break, cài đủ thứ phần mềm linh tinh thử nghiệm. Trong đó có phần mềm vẽ ra cụ thể 3 đường sinh học nọ. Nhưng hắn thấy dường như không khớp lắm với những ngày chán chường. Mà, xem cho vui vậy thôi, rồi cũng quên mau.


Tuy nhiên, những ngày chán chường thì vẫn còn đó theo chu kỳ đến hẹn lại lên. Ra ngoài chẳng làm được việc gì, về nhà làm việc gì cũng hỏng. Pha ly nước chanh cũng bị đổ, rửa chén thì nước bẩn bắn lên người ...



Nhẽ, phàm ở đời, cái gì đã theo quy luật thì có cưỡng lại cũng không được.

Thuở bé hắn được học rằng, loài người trải từ chế độ chiếm hữu nô lệ qua chế độ phong kiến lên chế độ tư bản. Tuy nhiên, có những dân tộc xuất chúng (hay nói đúng hơn, dân tộc có những cá nhân tự cho là xuất chúng) thì những lăm le bỏ qua cái này tiến thẳng lên cái nọ. Rốt cuộc chẳng qua cũng chỉ một lối ấy, mà lại chậm hơn người những hàng chục hàng trăm năm.

Ông vua phong kiến cuối cùng qua đã lâu mà tư bản thì bây giờ mới sơ khai tích luỹ ...

Bói

Bạn (làm trong ngành giáo dục) tỏ ra kỳ vọng về một đề án thành phố giáo dục quốc tế gì đó ở Quảng Ngãi.

Hắn không muốn làm bạn thất vọng nên im lặng, chứ chẳng mấy tin. Nhất là khi thấy mặt thượng thư bộ (vô) học bấm nút khai ... (chẳng rõ khai gì hihi).


Mà, tại sao lại chọn Quảng Ngãi nhỉ? Có người còm rằng đã từng có đề án tương tự ở Huế nhưng chẳng đi đến đâu. Lại có người gièm làm ở Huế thì không được.



Thốt nhiên lão lười nhớ lại, trong những cuộc gọi là cách mạng mới đây, hai xứ này vốn đều giết người không ít. Đặc biệt năm Dậu, giết chết nhiều chí sĩ tài năng ...

Thua và nhục, đau và sợ

Thua thì đau nhưng chưa hẳn nhục.

Sợ thì có thể đỡ đau.

Nhưng, nhục.