Thứ Bảy, 20 tháng 2, 2010

Hổ


Nếu kể từ thời khắc Đất Trời vào Xuân đến nay mình mới gõ những chữ đầu tiên cho một năm mới thì quả là khí muộn. Đã đến hội Tịch Điền, lòng không khỏi bùi ngùi cho thân phận con trâu năm cũ.
Giữa thời bằng cấp lá đa thì âu mình cũng chả dám sánh cụ Tú, nên không đến phải "bất khả vô văn tự". Nhưng thấy người người nhắc mãi con hổ năm nay, sinh cảm khái mà nghĩ thế này:

Nhẫn nhục cày như Trâu, bị chửi đồ trâu
Huênh hoang mạnh tựa Hổ, thấy mình thật hổ.

Chẳng dám đối điếc gì, chỉ là nói mãi năm hổ nên mình mới bị ám ảnh bởi một Cụ đã "muôn năm cũ". Xin chép lại ra đây:

Thế Lữ

Nhớ Rừng

Tặng Nguyễn Tường Tam
(Lời con Hổ ở vườn Bách thú)

Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua.
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé riễu oai linh rừng thẳm
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi.
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ,
Thủa tung hoành, hống hách những ngày xưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,
Với khi thét khúc trường ca dữ dội
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm-thầm, lá gai, cỏ sắc.
Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chúa tể muôn của loài
Giữa chốn thảo hoa, không tên không tuổi.

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! thời oanh liệt nay còn đâu?

Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Giải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành không bí hiểm
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa
Nơi ta không còn được thấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán
Ta đang theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi
Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

1936
THẾ LỮ

Thứ Ba, 9 tháng 2, 2010

Chủ Nhật, 7 tháng 2, 2010

Chuyện cuối năm

Trưa nay NV tổ chức tất niên.
Trớ trêu không, khi cùng một nhà hàng, cùng một thời điểm, NV ở tầng trên thì VT tổ chức ở tầng dưới.
Cty non trẻ, tuy còn nhiều khó khăn phía trước nhưng đang ăn nên làm ra, quy tụ nhiều thành viên chủ chốt vốn là nhân viên cty kia. Trong khi cty kia, dù không chính thức nói ra, khó khăn có phần chồng chất.
Hoạt động cùng lĩnh vực, khéo thì có thể cộng tác tốt, mà dở thì nói trắng ra là đối thủ.
Mình biết trước tình huống một chút, nên không đến nỗi bất ngờ. Gặp và thấy anh A. già đi nhiều, nhưng không nói chuyện được lâu.
Quý là anh Đ. có lên chung vui. Nói chuyện không nhiều, mình cứ nghĩ mãi về sự thích nghi với hoàn cảnh.
Thế hệ đương đại dường như bị thử thách quá nhiều khi thời cuộc biến chuyển nhanh hơn con người có thể thay đổi.

Đọc báo thấy khoe nhóm nọ nhóm kia được giải thưởng danh giá về nghiên cứu khoa học. Chẳng biết giải thưởng có danh giá thật không, không thấy nói nghiên cứu cái gì.
Bao giờ mới có tin kiểu nghiên cứu gì đó. Tình cờ ai kia đánh giá bằng một giải thưởng ...
Rồi thì chuyện người bắt được cá mập chỉ mong kiếm tiền mà nản.
Thấy hình ảnh quen thuộc của người Nhật, cúi gập người xin lỗi, khi Toyota nhận khủng hoảng. Buồn cho dân ta.

Trên đường về nhà, một ông trung niên vô cớ gây sự khi ô tô lách qua đám đông. Trên xe toàn anh em trẻ mà bình tĩnh. Thấy thương hại cho gã kia.
Than ôi dân ta là vậy. Không biết gã có say, chứ mình thì mệt. Biết rượu bia vào là khổ sao vẫn không chừa. Vì mình cũng là dân xứ này vậy. Đau đầu quá, ngủ thôi.

Thứ Sáu, 5 tháng 2, 2010

?

"Một câu hỏi lớn không lời đáp ..."

Đọc câu chuyện về cái Tết buồn nhất trong cuộc đời nhà văn Lê Lựu. Tết năm 2010. Tất niên Kỷ Sửu, tân niên Canh Dần.
Có lẽ đây cũng (sẽ) là cái Tết buồn nhất trong cuộc đời mình (cầu mong cho chỉ là) đến giờ phút này.

Không phải "Tôi buồn chẳng hiểu vì sao tôi buồn ..."
Không phải do mất mát. Chẳng phải tại đau thương.

Hội nghị công nhân viên chức. Thấy nhiều điều nhưng chẳng buồn phát biểu.
Việc ngập đầu, nào phải nhàn cư?

Lờ mờ thấy nhiều người nhìn mình thiện cảm. Loáng thoáng nghe đôi lời ngợi khen.
Dự án gấp rút, ý nghĩ trong đầu mình tuôn ra ào ạt thành hùng biện.
Mà sao vẫn thấy như mộng du giữa đời?

Ghi chép đã lắm. Tìm kiếm ra cũng nhiều điều.
Cứ thấy trống rỗng.

Trước mặt nhiều thách thức. Lại thờ ơ.

Bạn trong Nam bảo vào chơi. Trả lời mình bận.
Bạn ngoài Bắc rủ ra chơi. Thác rằng mình bận.
Bận thật chăng?

Trước nhiều khi trốn chạy cô đơn trốn vào công việc.
Nay công việc bao quanh thấy mình như kẻ trần truồng phơi mình giữa phố.

Cuộc chơi ngắn ngủi có giúp mặc lại áo quần?
Quan hệ lâu dài liệu thay mái nhà trú ẩn?

Đi đường nghe cơ quan người người hát ca tất niên chúc tụng.
Qua phố thấy nhà nhà cúng quảy đầu heo vàng mã.
Lại người ghét Tết, xưa mình đắc ý tán đồng nay thờ ơ chẳng biết.

Tìm chút đẹp, mong chút cao thượng sao mà vô vọng.
Thế giới ảo nhiều người chẳng biết tốt thật chăng thông minh thật chăng. Chỉ chắc rằng chống lại họ thật là xấu xa đen tối. Tất cả nhưng chẳng là ai, chửi thì mình không hơn cụ Chí.

Chiều nay ra về lốp xe xẹp lép. Chỗ sửa xe ngay cổng lại nghỉ sớm. Đẩy xe đoạn dài bụng nghĩ chắc tiêu cái ruột. Hóa mở ra không thấy thủng chỗ nào (??).

Cảm mình giống cái lốp xe. Không thủng nhưng lòng không giữ.

Thứ Năm, 28 tháng 1, 2010

Lan man nhạt

Nhạt nhẽo.

Mình thì đã rõ. Bế tắc. Chẳng biết sống để làm gì.
Còn những người khác thì sao nhỉ? Lờ đờ bận rộn. Những cái bóng.

H. vẫn muốn làm theo cách riêng. Dễ hiểu thôi. Mình thấy mờ mịt.
Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời.

Hôm qua mình nói chuyện chút chút với Keith. Cùng đi ăn trưa. Cảm giác đầu tiên là không hợp.
Mình hỏi why just Vn? Hắn hình dung về một xứ nghèo cần giúp đỡ. Mình lại hỏi how about Africa? The same.

Keith nói muốn sống ở Vn lâu dài. Uhm. Để xem.
Hắn khoái các món ăn Vn (?!). Bún bò Huế và ... thịt chó (!!).

Trưa qua Keith khen thời tiết dễ chịu. Uh, không lạnh không nóng không nắng không mưa.
Nhưng chiều mình về thì mưa như mưa xuân. Bay bay lành lạnh. Vừa đủ ướt áo quần. Thấy ai cũng dừng xe khoác áo mưa. Mình mặc kệ. Những giọt mưa đọng lại trên mũ bảo hiểm bắt đầu nhỏ xuống thì đến phố. Ngớt.

Nghĩ, anh chàng Keith enjoys cuộc sống này thế nào?

Thế giới ảo cũng nhàn nhạt.

Báo chí lề phải vẫn là bát xáo voi.
Nhân chuyện chó cắn chết người, mình tìm đọc lại Nhà mẹ Lê của Thạch Lam. E rằng xưa so với nay chỉ là muỗi.

Dạo này multi vào ro ro. Bù lại face tắc tị. Blogspot lúc được lúc không.
Plus cứ dăm phút lại thông báo về những messages và comments mà mình đọc đã lâu. Thậm chí đã xóa. Vì trong plus, spams nhiều hơn friends vậy. Giao diện cứ chập chờn qua lại cũ mới. Với giao diện mới list gì cũng chỉ xem được phần đầu, vì nút next không sử dụng được.
Nhìn công việc thấy team develops cái này không ra gì. Yahoo đi xuống tưởng không lạ. Thế mà một thời độc tôn khi mình mới biết đến thế giới net.


Chiều nay đi trực ca anh Thuận.

Thứ Hai, 25 tháng 1, 2010

Chán nản

Những ngày này mình chán nản quá!

Thường những khi nào thì con người ta cảm thấy chản nản nhỉ?
Khi làm một công việc gì đã lâu mà chưa có kết quả?
Khi trông đợi một điều gì đã lâu mà không thấy đến?
Hoặc khi chẳng biết làm gì?

Mình đang có tới 3 công việc mới để bắt đầu. 3 công việc độc lập. 3 công việc nhiều hứa hẹn.
Mình bận. Tràn ngập ý tưởng.

Thế mà sao vẫn chán nản?
Vì cách các công việc bắt đầu. Vì mình không tin kết quả sẽ tốt đẹp.

Trong khi các cộng sự đầy phấn khích. Đầy hy vọng.

Tại sao mình lại khác mọi người làm vậy?
Từ bao giờ?
Từ bao giờ mình đã tự biến mình thành một dị nhân?

Mình phải làm gì?
Thôi suy nghĩ? Chấp nhận sự bầy hầy?

Tự đánh mất chính mình?

***

Sau 3 ngày nằm. Giờ mỗi lần tắm da lưng lại tróc từng mảng.
Rõ rằng, con người ta không được phép nằm quá lâu.
Phải đứng. Trên đôi chân.
Phải đi.

***

LÚC NÀO ĐƯỢC NGHỈ?
Thầy Tử Cống hỏi Đức Khổng Tử:
- Tử này mệt về học, khốn về đạo, bây giờ muốn nghỉ để thờ vua có nên không?
Đức Khổng Tử nói:
- Phàm làm tôi thờ vua, sớm tối kính cẩn, mà cho trọn được chức trách cũng là việc khó, nghỉ thế nào được!
- Vậy xin nghỉ để thờ song thân?
- Lòng con hiếu thờ cha mẹ thật vô cùng, lại có thể lấy sự hiếu thảo của mình cảm hóa được lòng người, cũng là việc khó, nghỉ thế nào được!
- Vậy xin nghỉ để vui chơi với vợ con?
- Đạo làm chồng phải làm gương cho vợ, lại để cho anh em và thiên hạ trông vào mà bắt chước cũng là việc khó, nghỉ thế nào được!
- Vậy xin nghỉ để chơi với bầu bạn?
- Nghĩa bầu bạn phải giúp đỡ nhau, hết lòng hết sức với nhau, cũng là việc khó, nghỉ thế nào được!
- Vậy xin nghỉ để làm ruộng?
- Công việc nhà nông phải cấy cày gặt hái hai sương một nắng, chân lấm tay bùn, cũng là việc khó, nghỉ thế nào được!
- Như thế thì Tử này không lúc nào được nghỉ ư?
- Có chứ. Lúc nào ngắm thấy cái huyệt đào nhẵn nhụi, trông thấy cái mồ đắp chắc chắn, ngó thấy người đi đưa cách biệt hẳn mình, ấy lúc bấy giờ mới là lúc nghỉ được đó.
Thầy Tử Cống nói:
- Như thế cái chết chẳng là cái hay à! Người quân tử đến bấy giờ được nghỉ, kẻ tiểu nhân đến bấy giờ mới chịu thôi, cái chết thật là hay vậy!
Gia ngữ

Thứ Ba, 19 tháng 1, 2010

Sửa ... một chữ

Động bút (keyboard) sau mấy ngày nằm ngồi trong bệnh viện.
Biết trước sẽ nhiều chờ đợi với những-không-làm-gì-cả, nên cẩn thận giắt theo mình cuốn Thơ Đường. Dăm ngày "nhàn cư" chốn đông người, mắt thấy tai nghe không ít chuyện. Trước tiên nói chuyện "ngắm thấy" đã vậy.
Chả là đọc (chưa) nhiều (đã) mỏi mắt, mới nhìn vẩn vơ. Thấy khẩu hiệu "Thực hiện bệnh viện văn hóa". Chẳng hiểu sao lúc đầu cứ nghĩ, là thực hiện văn hóa đây. Mà cụ thể ở đây là văn hóa ở bệnh viện. Nghĩa là văn hóa là danh từ, là đối tượng. Bệnh viện là bổ ngữ cho văn hóa. Hình như thời mình đi học được gọi là định ngữ.
Có lẽ chỉ tại mình đang đọc thơ tiếng Hán. Vì hiểu vậy thì phải viết ngược lại, là "văn hóa bệnh viện".
Như thế ở đây người ta thực hiện cái bệnh viện. Bệnh viện có văn hóa. Bệnh viện là đối tượng. Văn hóa là tính từ.
Đến đây mình hơi bí với động từ "thực hiện". Có thực hiện được bệnh viện (?!) ...
Tiếp tục nghĩ lung tung. Hay phải viết "hãy thực hiện"? Hay "Toàn thể ... quyết tâm ..."?

Thôi chấm dứt "vi bất thiện" ở đây. Tại lúc đó rảnh quá ...

Nhìn lại trang sách thấy mình vừa đọc đến "Tĩnh dạ tư" của Thi tiên Lý Bạch.

床 前 明 月 光
疑 是 地 上 霜
舉 頭 望 明 月
低 頭 思 故 鄉

Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.

Bài này hẳn quen thuộc với quá nhiều người. Ít ra không ít người nhớ hai câu sau.
Chẳng mấy khi đọc sách in, bèn tỉ mẩn đọc bản dịch thơ kèm theo, của Tương Như:

Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.

Biết những bài thế này thường số bản dịch không ít. Nhưng đọc bản này cứ muốn liều sửa một chữ: chữ cuối câu đầu thành "vương".
Nghĩ: cũng đạt ý, lại hiệp vần, mà thanh bình hạ nhẹ hơn chữ "rọi" thanh trắc.

Văn dốt võ dát, không dám nói nhiều ...

Thứ Hai, 4 tháng 1, 2010

Làm đẹp

Nói rằng: cấm hút thuốc lá nơi công cộng.
Có vẻ như là một nét son.
Nhưng e không giúp gì được bộ mặt nhàu nhò. Không che đậy được những lỗ thủng lộ ra cả bộ xương mục nát. Của một xã hội.

Chiều nay mình ngồi Coffee Book Phương Nam. Đang chăm chú đọc thì nghe lao xao tiếng nước ngoài. Ngẩng đầu lên thấy phía xa một anh "Tây". Không già, không trẻ. Đang nói gì đó với một anh chàng trông rất trí thức, rất lịch sự. Nghe loáng thoáng "... no cigarette ...".
Trên tay anh kia là một điếu thuốc lá đang nhả khói.
Điếu thuốc duy nhất trong quán.
Mấy cô cậu ngồi gần đó (mình đoán là học sinh, rất trẻ) nhắc giùm: ổng nói anh không được hút thuốc đó.
Anh chàng xử sự rất "ta": miệng cười gượng gạo. Nhưng điếu thuốc không được dụi đi, vẫn tỏa khói.
Anh "Tây" thất vọng quay sang cô gái trẻ ngồi bàn bên cạnh (mình đoán là sinh viên). Và hỏi: cô có thích khói thuốc không?
Cô gái này hẳn là một người yêu nước ta. Cô trả lời gì đó rất nhỏ mình không nghe được. Hình như thanh minh (?!).

Mình cũng "ta". Ngồi im như thường khi.
Dù mình ghét cay ghét đắng khói thuốc.

Quả là "nét đẹp" rất ta.
Tiếc là chúng ta lại thường không biết "thưởng thức".
Chỉ những người phương xa lại ...

Thứ Năm, 31 tháng 12, 2009

Cũ

Hôm trước đọc blog bác Thịnh. Thấy bác kể chuyện thế này. Gặp bạn cũ mà không nhớ ra ai. Mới hỏi chở ai đấy. Trả lời: vợ sắp cũ. Hóa ra vợ chồng nhà kia đang chở nhau đến tòa làm thủ tục ly hôn.

Chiều nay đi trực rồi. Bây giờ tranh thủ gõ vài dòng cho năm sắp cũ.

Hôm qua đi Khâm đức. Nhớ ra lần trước mình lên đó là ngày 12 Tết Mậu Tý. Thật là thoi đưa.
Con đường 14 loằng ngoằng như loằng ngoằng hơn. Bởi mặt đường thêm nhiều loang lổ. Bởi xe mới chạy nhanh hơn.
Ghi lại vài tọa độ trên GPS. Tối lục xem trên Google Earth. Định hướng rõ ràng hơn con đường mình đã đi qua.
Ảnh vệ tinh rõ hơn và mới hơn nhiều so với ký ức của mình.

Vậy là ngày cuối cùng, của tháng cuối cùng, của năm nay. Năm cuối cùng của thập kỷ đầu tiên, thế kỷ 21.
Tổng kết. Gọn một chữ: chán.
Chán không chỉ đơn giản ở chỗ công việc đáng chán. Cuộc sống cũng chán. Chán toàn diện trên mọi lĩnh vực. Kinh tế, văn hóa, giáo dục, môi trường, tất tần tật.
Tệ hại hơn còn là: hôm nay chán hơn hôm qua. Nghĩa là ngày mai: không dám nghĩ đến.
Chưa hết. Tốc độ tệ hại đi cũng ngày một hơn trước.

Túm lại là thế này. Không những tọa độ âm, sâu dưới không; mà đồ thị theo trục thời gian cũng có hệ số âm, còn chúi xuống nữa; không phải chúi xuống tuyến tính, mà thực sự là một parabol úp xuống. Khi mà chúng ta đi qua đỉnh parabol đã khá lâu ...

Nói cách khác. Chúng ta ngồi trên một con thuyền nan. Thấy nước (thế giới) lên, cứ tưởng bèo nổi mãi. Đáy thuyền là một lỗ thủng lớn, nước tràn vào xé mỗi lúc mỗi to ...

Chỉ một hy vọng mong manh. Cùng tất biến.

Thôi kệ con mịa nó. Tối ngắm trăng xanh đã.

Chủ Nhật, 20 tháng 12, 2009

Avatar

Mình viết blog đã lâu. Cũng có chút thâm niên chat chít.
Vậy mà nhiều lúc tưng tửng, nghĩ, chữ đó là avatar hay atavar nhỉ? :D

Nhưng hôm nay là nói về phim mới xem hôm qua, Avatar.
Tất nhiên là bản 2D thôi. Còn bản 3D thì ... chưa biết bao giờ mới đến tháng mười.
Nên chưa thể nói gì nhiều về hình ảnh với lại công nghệ. Nhưng có thể nói, lại một siêu phẩm mãn nhãn. Đúng như chiều hướng phim ảnh năm nay vậy.

Thoát khỏi căn cứ trên hành tinh Pandora, nơi đạo diễn Cameron triển lãm kính thưa các loại máy bay máy bò, xe nâng, robot, ... , mình nhìn thấy rừng rậm Amazon lẫn trong vịnh Hạ long. Tất nhiên tê giác khác tê giác, báo khác báo, sói khác sói, mà khủng long bay cũng khác khủng long ...

Rồi mình nhìn thấy bộ lạc người da đỏ, cưỡi (những con không phải) ngựa. Nhớ ngay đến Karl May với tộc Apaches của Winnetou! Và không thể thiếu đồng chí Old Shatterhand, dĩ nhiên.

Người ta nói rằng Karl May viết "Spaghetti Western" khi mà ông không hề rời khỏi nước Đức. Đúng ra thì ông có tới tân lục địa, nhưng sau khi viết các chuyện nổi tiếng trên, và cũng không đi về phía tây xa hơn Buffalo, New York!

Cameron rõ ràng cũng chưa lên Pandora (trời biết hành tinh này ở đâu!?). Nhân vật của ông cứ như Quách Tĩnh với Hoàng Dung. Mang đầy đủ triết lý của Kim Dung tiên sinh. Rằng người ta chỉ có thể đổ (nước - võ công - kiến thức) vào một cái chén rỗng chứ không phải một cái chén đã đầy.
Ta thấy thấp thoáng bóng Lão Đam.

Có vẻ như phim "bom tấn" này không phải dành cho mùa giáng sinh, mà là dành cho hội nghị Copenhagen đang diễn ra những ngày này? Chung sống hài hòa cùng thiên nhiên, chứ không phải thống trị!

Như một lần nữa ta lạc về thế giới Narnia. Nơi chúa sơn lâm Aslan nghe lời kêu gọi của các vị Kings và Queens, đã đem sức mạnh của rừng cây, sông nước quật ngã và nhấn chìm kẻ thù.

Ở Pandora, cuộc sống cũng vô cùng ưu việt. Trên tất cả là connection - kết nối. Xa lộ thông tin đáng để Internet gọi bằng cụ. Kết nối không chỉ người với người mà với cả thiên nhiên, với vạn vật, với tâm linh, với quá khứ. Thế giới ấy hẳn nhiều chiều hơn nhiều, so với một bộ phim 2D hay 3D.

Phan Xi Nê giải thích rất đơn giản bằng cách so sánh với một phim kỹ xảo hoành tráng khác, cũng trong năm nay, 2009, Surrogates. Nhưng trong khi người ta chỉ sử dụng surrogate để tránh nguy hiểm trực tiếp, thì avatar thực sự đồng bộ với con người thật.

Nhân vật chính có lúc như Trang tử với giấc mơ hóa bướm. Tỉnh dậy không biết mình là Trang Chu mơ hóa thành bướm hay thực sự mình là bướm mơ hóa thành Trang?! Không biết đâu là mơ đâu là thực.

Nên kết phim là thực-mơ mơ-thực thành một vậy.

P/S: Viết xong cảm nghĩ của mình, thấy như vừa nấu xong một nồi cháo hổ lốn vậy. Hehe.